<title_newspaper="Przekrj"> 
<title_article="Atomowa elektrownia"> 
<author_1=Mieczysaw Lis-Gawalewicz>
<author_2=>
<language=pl> 
<style=press>
<year="1953">
<month="8">
<date=1953-08-23>
<period=w> 
<status=1_obieg>
<support=paper>
Nie zagbiajc si w szczegy, przypominamy tylko w najwikszym uproszczeniu, na czym polegaj reakcje jdrowe. Ot w bombie atomowej zachodzi jak wiadomo proces rozpadu jder atomu pewnych pierwiastkw (uranu wzgl. plutonu) pod wpywem bombardowania ich cikimi czstkami jdra atomowego  neutronami. Przy tym rozpadzie nastpuje wyzwolenie ogromnych iloci energii cieplnej. Reakcja przebiega byskawicznie: zaatakowane neutronami jdra atomowe rozpadajc si wyrzucaj dalsze neutrony, ktre rozbijaj z kolei jdra atomw ssiednich  i tak dalej.
Problem polega na tym, jak zwolni przebieg tej reakcji, by energia cieplna wydzielaa si nie od razu, w formie eksplozji  lecz w sposb cigy, ogrzewajc na przykad kocio turbiny parowej.
Oto na rysunku po lewej stronie widzimy podstawow cz urzdzenia  kocio uranowy. Uran znajduje si tu w postaci rdzeni, otoczonych aluminiowymi osonami. Rdzenie te rozmieszczone s w bloku grafitowym. Bieg szybkich neutronw, powstajcych z samorzutnego rozpadu uranu  przy przechodzeniu ich przez grafit zostaje zwolniony. Neutrony osigaj tak prdko, przy ktrej wywouj one reakcj acuchow (neutrony zbyt szybkie reakcji takiej nie wywouj).
Do regulowania tempa przebiegu reakcji jdrowej su dwa inne rdzenie, te umieszczone w owym bloku z grafitu. S one zrobione z kadmu  pierwiastka, ktry posiada wasno pochaniania powolnych neutronw. Jeden z tych rdzeni kadmowych suy do regulowania pracy kota: podnoszc go, zmniejszamy ilo neutronw pochanianych przez kadm i proces rozpadu jder uranu moe przebiega szybciej. Wydziela si wtedy wicej ciepa. Gdy za regulujcy rdze kadmowy opuszczamy do kota, pochania on wicej neutronw i moc kota si obnia.  Drugi podobny rdze (kadmowy) awaryjny suy do zatrzymania pacy kota. Opuszcza si go w razie gdyby moc kota podniosa si tak, e wysoka temperatura groziaby uszkodzeniem mechanizmu.
</support> 
</status> 
</period> 
</date> 
</month> 
</year> 
</style> 
</language>
</author_2> 
</author_1> 
</title_article> 
</title_newspaper>

